Read Time:3 Minute, 16 Second
เชียงใหม่ – แม่อายเดินหน้าตามศาสตร์พระราชา! “บ้านห้วยม่วง” พลิกวิกฤตเกษตรเคมี สู่เกษตรปลอดภัย–ชุมชนเข้มแข็ง ต้นแบบพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน
วันที่ 5 ตุลาคม 2569 นายกฤษฎา บุญราช ประธานสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ ลงพื้นที่บ้านห้วยม่วง ตำบลแม่นาวาง อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อติดตามการขับเคลื่อนพื้นที่ต้นแบบบูรณาการการพัฒนาตามแนวพระราชดำริ ซึ่งเป็นการต่อยอดจากโครงการร้อยใจรักษ์ สู่การสร้างชุมชนที่สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน
นายกฤษฎา กล่าวว่า บ้านห้วยม่วงถือเป็นหนึ่งในพื้นที่ตัวอย่างของภาคเหนือที่สามารถ “พลิกฟื้น ก่อร่าง สร้างชุมชน” จากปัญหาด้านเศรษฐกิจและสุขภาพจากการทำเกษตรที่พึ่งพาสารเคมี สู่การเป็นหมู่บ้านพึ่งตนเอง เกษตรปลอดภัย และชุมชนเข้มแข็ง โดยน้อมนำศาสตร์พระราชาและหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่
ก่อนปี 2559 ชาวบ้านห้วยม่วงส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม โดยเฉพาะการทำสวนส้มที่ต้องใช้สารเคมีจำนวนมาก ขณะที่ราคาผลผลิตตกต่ำ รายได้ไม่คุ้มต้นทุน และเกิดปัญหาหนี้สินตามมา ที่สำคัญยังพบปัญหาสารเคมีตกค้างในร่างกายของประชาชนในระดับที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพ
สถานการณ์ดังกล่าวกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของชุมชน ก่อนที่ชาวบ้านจะร่วมกันลด ละ และเลิกการใช้สารเคมี หันมาพัฒนาแนวทางเกษตรปลอดภัยอย่างจริงจัง
ต่อมาในปี 2563 สถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระฯ ได้เข้ามาขยายผลการดำเนินงานจากโครงการร้อยใจรักษ์ ตามพระดำริของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ โดยประยุกต์หลักการทรงงานของรัชกาลที่ 9 ภายใต้แนวทาง “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” เข้ามาแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ และเชื่อมโยงการทำงานระหว่างชุมชน หน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา และภาคีเครือข่าย
การพัฒนาเริ่มตั้งแต่การบริหารจัดการน้ำและดิน ทั้งการซ่อมแซมฝายชะลอน้ำ พัฒนาระบบสำรองน้ำเพื่อการเกษตรในช่วงฤดูแล้ง ปรับปรุงลำเหมือง รวมถึงฟื้นฟูและปรับปรุงคุณภาพดินให้เหมาะสมกับการเพาะปลูก
เมื่อมีระบบน้ำและการจัดการทรัพยากรที่ดีขึ้น ชุมชนสามารถต่อยอดด้านอาชีพและเศรษฐกิจ โดยส่งเสริมการเพาะเห็ด ปลูกผักอินทรีย์ ผลผลิตส่งให้โครงการหลวงหมอกจ๋าม พร้อมพัฒนามาตรฐาน GAP และการรับรองเกษตรอินทรีย์ PGS รวมถึงมีการตรวจสารเคมีในเลือดของเกษตรกรเป็นประจำทุกปี
นอกจากนี้ ยังมีการรวมกลุ่มเป็นวิสาหกิจชุมชน ส่งเสริมอาชีพประมงเลี้ยงปลาในกระชัง การปลูกเสาวรส ไม้ดอกไม้ประดับ และอาชีพทางเลือกอื่น ๆ ที่สอดคล้องกับศักยภาพของพื้นที่ ควบคู่กับการฟื้นฟูป่าต้นน้ำ การสร้างฝาย และการปรับปรุงการใช้ประโยชน์ที่ดิน เพื่อรักษาสมดุลระหว่างอาชีพกับสิ่งแวดล้อม
สำหรับแนวทางในระยะต่อไป สถาบันฯ เตรียมบูรณาการแหล่งน้ำต้นทุน 3 แห่ง ได้แก่ อ่างเก็บน้ำแม่นาวาง อ่างเก็บน้ำห้วยม่วง และสระหนองบัว เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการน้ำ พร้อมยกระดับกลุ่มอาชีพเดิมของชุมชน ทั้งกลุ่มผักปลอดภัย กลุ่มประมง กลุ่มไม้ดอก และแปลงข้าวลดต้นทุน เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับเศรษฐกิจฐานราก
จากผลการดำเนินงานที่ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางการพัฒนาให้สอดคล้องกับปัญหาและศักยภาพของพื้นที่ ทำให้บ้านห้วยม่วงสามารถยกระดับคุณภาพชีวิตและก้าวสู่การพึ่งพาตนเองได้อย่างเป็นรูปธรรม จนได้รับการพัฒนาให้เป็นศูนย์เรียนรู้ต้นแบบสำหรับถ่ายทอดองค์ความรู้และขยายผลไปยังพื้นที่อื่น
ทั้งนี้ บ้านห้วยม่วง ตำบลแม่นาวาง อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ได้รับการคัดเลือกเป็นหนึ่งใน 10 หมู่บ้าน 10 พื้นที่ต้นแบบบูรณาการการพัฒนาตามแนวพระราชดำริ เพื่อร่วมเทิดพระเกียรติและน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของรัชกาลที่ 9 ในวาระครบรอบ 100 ปีชาตกาล ในปี 2570
การขับเคลื่อนดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงแนวทางการพัฒนาที่มุ่งให้ประชาชนสามารถ “อยู่รอด พอเพียง และยั่งยืน” พร้อมสร้างภูมิคุ้มกันให้ชุมชนสามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลงและวิกฤตในอนาคต โดยปัจจุบันมีการขยายผลการพัฒนาตามแนวพระราชดำริไปยังพื้นที่ต่าง ๆ ครอบคลุม 22 จังหวัด
นายสำราญ แสงสงค์ ข่าว 081-884-5313
ต้อม มหาสิงห์ MCN แม่จันนิวส์ออนไลน์ /// รายงาน ///
Happy
0 %
Sad
0 %
Excited
100 %
Sleepy
0 %
Angry
0 %
Surprise
0 %
1
0
Average Rating